|
| |
Desintegratie stoornis
Neurologie en mishandeling/emotionele
verwaarlozing:
Een Dissociatieve Identiteits Stoornis (MPS) wordt ontwikkeld
in de kinderjaren. Dit komt mede doordat de hersenen van kleine kinderen nog
niet (uit)ontwikkeld zijn. Daarbij is het wetenschappelijk aangetoond dat
gevolgen van emotionele verwaarlozing van grote invloed kunnen zijn op de
ontwikkeling van hersenen in de vroege baby- en kinderjaren. (Dit is o.a.
wetenschappelijk aangetoond (Perry, Fonagy) bij Roemeense weeskinderen die
zonder verzorging en liefde op groeiden in staatstehuizen).
Met name de 'frontaal-temporaal' gebieden in de hersenen die verantwoordelijk
zijn voor het reguleren van emoties, waren bij deze kinderen
onderontwikkeld en/of vertoonden nauwelijks activiteit. Zodat het lijkt alsof
verwaarloosde kinderen een gewijzigde hersenontwikkeling doormaken.
De hersenen ontwikkelen zich op een 'gebruikers afhankelijke' manier en groeien,
functioneren en organiseren zich in antwoord op ervaringen.
Door middel van passende stimuli (bijv.: een vader/moeder die met haar kind
speelt en praat, zodat het wordt afgeleid van een bombardement aan activiteiten
en geluiden) vormen de hersenen de verbindingen die nodig zijn om te kunnen
functioneren.
Echter, bij afwezigheid van dergelijke stimuli worden deze synaptische
verbindingen letterlijk opgeheven. Terwijl, de gebieden in de hersenen die te
maken hebben met een normale 'emotionele regulering' bij een verwaarloosd kind
onderontwikkeld zijn, zijn dié gebieden die te maken hebben met stress bij deze
kinderen vaak over-ontwikkeld. Is bij een 'normaal persoon' de 'flight or
fight' reactie gerelateerd aan werkelijk dreigend gevaar, bij een verwaarloosd
kind is dit mechanisme vrijwel constant actief.
Bij MPS/DIS cliënten ziet men vaak soortgelijke kenmerken van 'fight or flight'
reacties. Controle willen houden (gevoelloos), automatisme, plotselinge woede,
weglopen, bevriezen/verstijfing, zich terug trekken in zichzelf, weg kijken,
ongecontroleerd trillen (en andere plotselinge lichamelijke reacties), niet
aanwezig lijken te zijn, etc.
Bij kinderen die tijdens hun ontwikkeling worden blootgesteld aan traumatische
stress wordt een neuraal systeem ontwikkeld om zich bij de traumatische omgeving
aan te passen en evolutionair gezien lijkt dit logisch. Tevens blijkt dat deze
kinderen vaak alerter reageren op non-verbale tekens dan op verbale
(spraak/taal). Hierdoor worden sommigen van hen gezien als kinderen met een
leerachterstand.
Maar hersenen zijn veerkrachtig en zelfs al zijn ze verkeerd aangesloten, dan is
er speelruimte. Bijvoorbeeld, meer ingewikkelde taken, zoals het abstract
denken, ontwikkelen zich binnen de hersenen (cortex) pas op latere leeftijd
(rond het twaalfde jaar).
In antwoord op herhaalde en passende stimuli uit een liefdevolle omgeving, kan
de schade nog enigszins beperkt worden.
Uitleg DIS/MPS algemeen:
Hoewel volwassenen allerlei dissociatieve stoornissen kunnen hebben is dit dus
zelden DIS/MPS. Natuurlijk kunnen volwassenen een alter (ego) ontwikkelen, maar
dan zijn zij zich bewust, van hun eigen (oorspronkelijke) identiteit en passen
dus niet binnen het raam van de Dissociatieve Identiteits Stoornis. Aangenomen
wordt dat DIS/MPS vaak ontstaat in een periode dat kleine kinderen voor zichzelf
speelkameraadjes fantaseren. Normaal gesproken zijn dit externe
speelkameraadjes, maar in reactie op (een) traumatische gebeurtenis(en) gebeurd
het soms dat een kind zo'n speelkameraadje als hulp, troost of vriendje naar
binnen haalt en als onderdeel van zichzelf gaat zien. Dit, zo neemt men aan,
gevoegd bij het feit dat de hersenen van kinderen en daarmee de identiteit nog
niet helemaal zijn volgroeid, kan op den duur DIS/MPS veroorzaken.
DIS/MPS staat aan het einde van het dissociatieve spectrum, en kenmerkt zich
door vele vormen van dissociatie, zoals 'outer-body' ervaringen,
depersonalisatie ervaringen etc.
Een MPS/DIS patiënt heeft verschillende persoonsdelen (alters genoemd) die in
de vroege jeugd ontstaan zijn, als een reactie op traumatische gebeurtenissen.
Het oorspronkelijk zelf verbergt zich als het ware in de geest om te ontsnappen
aan de levensbedreigende situatie van zo'n moment. En creëert onbewust alters
of beter gezegd persoonsdelen, die beter zijn opgewassen tegen het trauma en dit
ook feitelijk ondergaan zonder dat de oorspronkelijke persoon daar weet van
heeft. Bijna altijd neemt deze nieuw gevormde alter (persoonsdeel) dan voor
korte of langere tijd het leven over van de oorspronkelijke persoon. Met soms
(maar niet altijd) specifiek andere karakter eigenschappen, zoals extroverter of
juist introverter, angstiger of juist voor niemand bang, enzovoort.
Meestal hebben alters (persoonsdelen) een eigen naam, eigen genderidentiteit of
voorkeur en in sommige MPS/DIS systemen komen zelfs dieren voor. Een 'dier' kan
tenslotte sterker zijn (of/en veiliger zijn) dan een 'mens'.
Ook komt het voor dat alters/persoonsdelen juist helemaal geen naam hebben.
Verder kunnen er alters/persoonsdelen zijn die een heel andere fysieke
gesteldheid hebben, bijvoorbeeld één persoonsdeel wat zonder bril alles prima
kan zien, terwijl anderen niet zonder bril kunnen. Of één die ziek is of
koorts heeft en de rest niet.
Vaak valt bij DIS/MPS de beruchte term, "stemmen horen". Dit buiten
het feit dat ook 'normale' mensen stemmen horen, zoals bijv.: een logische stem,
een kritische stem, een troostende stem en de stem van een behoeftig klein kind.
Schizofrenen en mensen in een psychotische staat claimen vaak dat zij stemmen
horen die van buiten komen.
Dit is zelden of nooit het geval bij mensen die gediagnosticeerd zijn als
DIS/MPS. Zij zijn zich bijna altijd bewust dat zij de stemmen van binnenuit
horen.
Hiermee wordt dan bedoeld stemmen als 'vreemden' in het hoofd. 'Vreemden',
(alters/delen) omdat men vaak terdege weet dat deze stemmen uit haar/hem zelf
komen, maar overduidelijk niet uit de eigen gedachten (gang) voortkomt of voort
kan komen, van de persoon die er op dat moment is. En hoort men, vaak tot grote
schrik, deze alters/delen duidelijk het woord (over)nemen in de realiteit. Of
per ongeluk
Om het totaal aan alters/persoonsdelen te benoemen wordt nogal eens de term het
'systeem' gebruikt. Het systeem heeft en had als doel om de gehele persoon (het
systeem) te kunnen laten overleven, maar zonder deelname van de oorspronkelijke
persoon (en/of andere delen/alters) die vaak nog steeds een baby of klein kind
is. Anderzijds komt het bij MPS/DIS patiënten ook voor dat zij wel degelijk een
oorspronkelijke persoon hebben, die soms ook of deels weet wat er gebeurd of is
gebeurd. En waarbij een alter het slechts tijdelijk van de oorspronkelijke
persoon overneemt en deze dan weer terug komt als alles veilig is. In het
algemeen komen er binnen een systeem altijd wel een woedende of boze alter voor,
één of meer kleintjes, en een 'controller' (een die de dagelijkse gang van
zaken behartigt) en ook of mede vaak weggehouden wordt van al te ingrijpende
emoties. Niet zelden functioneert deze laatste ook min of meer 'los' van de
anderen binnen het systeem.
Verder kunnen er schaduw alters zijn, die niet of nooit zelf naar voren of
buiten komen, maar zich verbergen achter een andere alter die soms ook het woord
voor haar/hem voert, waarbij deze (laat ik zeggen 'gast-') alter dit zelfs niet
altijd weet of merkt. Deze gast alters/delen kunnen zijn ontstaan uit angst voor
ontdekking in de buitenwereld van de oorspronkelijke alter, die de gast alter
dan als het ware gebruikt als een scherm voor zich zelf. (en wellicht voor meer
alters/delen). Het kan zelfs zo ver gaan dat deze schaduw-alters ook binnen het
systeem onbekend blijven en deze zijn dan ook vaak erg moeilijk te traceren.
Op volwassen of latere leeftijd krijgen deze patiënten vaak last van
flashbacks, angststoornissen, nachtmerries, relatie problemen, enzovoort en
kunnen zich grote delen van hun leven niet meer herinneren. Door de overname van
alters/persoonsdelen heeft de patiënt vaak geen weet van belangrijke
persoonlijke gebeurtenissen in zijn of haar leven of kan zijn of haar gedrag van
bepaalde momenten niet verklaren en sterker nog heeft daar weinig of geen weet
van. Vaak komen ook ervaringen voor alsof men niet in zijn/haar eigen lichaam
past. Of het te groot is, of bijv. zelfs bepaalde ledematen als klein ervaren
worden, toebehorend aan een kleuter of 10-jarige, terwijl de rest van het
lichaam wel op lengte lijkt. Het komt nogal eens voor dat men gemakkelijk
verdwaalt en zichzelf terug vindt op vreemde en onbekende plaatsen. Mensen met
DIS/MPS schrikken er vaak voor terug om dit te vertellen en durven vaak pas wat
meer los te laten in de veilige omgeving van een therapeutische setting en bij
een begripvolle therapeut(e). Anders dan met gewone herinneringen zijn dit soort
traumatische herinneringen feitelijk altijd opgeborgen geweest, als in een apart
hokje, waar niets meer bij kwam of uit kon en zijn in sommige gevallen zo
detaillistisch dat het lijkt alsof het net gebeurd is. Achteraf in therapie
(maar natuurlijk niet altijd) blijkt soms dat alters of persoonsdelen die het
indertijd hebben 'overgenomen', nog steeds min of meer dezelfde leeftijd hebben
die zij 'toen' hadden. Op hun beurt hebben zij, net als de oorspronkelijke
persoon, als het ware in de tijd stil gestaan.
MPS/DIS heeft dus vele facetten en kenmerken die ook onderling en per patiënt
sterk uiteen kunnen lopen of onderling verschillen. Men zou kunnen zeggen dat
MPS/DIS een stoornis is die bovenal veroorzaakt wordt door menselijk
(mis)handelen, door met name het opleggen van zwijgplicht, ontkenningen (en
daarmee 'ontkenning' van identiteit), levens bedreigingen, gek verklaringen enz.
Immers als er over traumatische gebeurtenissen gesproken had mogen worden en er
begrip zou zijn voor de kinderen die dit ondergaan, zou fragmentatie en
identiteitssplitsing (MPS/DIS) nooit zijn ontstaan en in stand hoeven te worden
gehouden.
 http://members.rott.chello.nl/emweringh/index.html
© emma van weringh
|
