|

www.beelddenkers.nl
| |
Dyslexie begeleiding
De begeleiding moet gericht zijn op:
het voorkomen van de gevolgen van de
problemen, het toekomstig leren en het leveren van schoolprestaties.
het bevorderen van de zelfstandigheid van
de leerling en het leren omgaan met de handicap. Deze doelstellingen kunnen
we bereiken via een combinatie van handelen, namelijk door accepteren,
corrigeren, remediëren, stimuleren, compenseren en dispenseren.
Accepteren
Fundamenteel is de acceptatie van het
probleem; het is niet tijdelijk, maar blijvend.
Deze leerlingen zijn niet ongeconcentreerd,
maar kunnen in de loop van de jaren gedemotiveerd zijn geraakt.
Deze leerlingen hebben vaak meer tijd nodig
om informatie te verwerken, maar ze zijn niet dom.
Deze leerlingen leren moeilijk informatie
zonder samenhang uit hun hoofd
Er bestaat niet een type dyslectische
leerling
Dyslexie is geen modeverschijnsel
Dyslectische leerlingen reageren vaak
langzamer op klassikaal gestelde vragen.
Deze leerlingen hebben soms moeite met het
onder woorden brengen van wat ze precies bedoelen.(woordvindingsproblemen)
Accepteer eenvoudig taalgebruik.
Dyslectische leerlingen maken ook wel eens
hun huiswerk niet.
Ze hebben moeite met het overschrijven van
aantekeningen van het bord of het maken van goede dictaten.
Langer tijd voor die proefwerken en/of
toetsen waarbij veel gelezen moet worden is nodig.
Controleer het gemaakte huiswerk, vooral
moderne vreemde talen.
Leg het accent op wat ze wel kunnen.
Belangrijk is dat er tijdens de les gebruik
gemaakt wordt van de verschillende zintuigen; horen zien en doen. In de
remedial teaching is dat al altijd het devies.
Geef leerlingen een dyslexiekaart waarop is
aangegeven welke aanpassingen deze leerling nodig heeft.
Maak afspraken over het hanteren van aparte
cijfers voor spelling en inhoud.
Wijs leerlingen op de mogelijkheid om
gebruik te maken van ingesproken boeken en andere hulpmiddelen, die
specifiek zijn voor het betreffende vak.
Gebruik concrete bewoordingen bij voorkeur
met praktische voorbeelden.
Zeg of schrijf nooit: ”Je hebt het zeker
niet geleerd”, maar vraag een leerling hoe hij het gedaan heeft.
Bespreek welke spellingsfouten worden
meegeteld in de beoordeling, maak een verschil tussen inzichtfouten en
andere fouten.
Niet lager dan een “4” voor spelling geven.
B.v. bij een proefwerk waar de woordjes overhoord worden, kan een cijfer
gegeven worden voor het weten van de woorden en ten laagste een “4” voor
spelling, dan kan de gemiddelde cijfer berekening nog “voldoende” uitvallen.
Kortom, wat aan algemene maatregelen (duidelijkheid, structuur in de opbouw
van de les) voor dyslectische leerlingen belangrijk is, komt ook aan de niet
dyslectische leerling ten goede.
Als deze leerlingen geen steun ondervinden, lopen ze het risico vroegtijdig
de school te verlaten zonder diploma, of op een lager schooltype terecht te
komen.
Corrigeren
Het verbeteren van de basale condities in de psychische en/of fysieke
functies die bij het leren van de vaardigheid betrokken zijn, bijvoorbeeld
bij de moderne vreemde talen:
structureer het leergedrag
geef inzicht in spellingstructuren;
geef cassettebandjes om de uitspraak te
oefenen en diskettes voor het woordbeeld;
geef grammaticaregels;
geef kaartjes met aandachtspunten
(stappenplan, formule, spellingregel);
corrigeer niet dwars door de woorden heen,
maar schrijf ernaast.
Training in “voorspellend lezen”.
Bespreek bij “zware onvoldoendes” met de leerling hoe hij het aangepakt
heeft, bied de mogelijkheid voor een herkansing.
Remediëren
Zwakke punten in het beheersingspatroon aanpakken door middel van
taakgerichte instructie. Dit is met name de taak van de remedial teacher.
Remediëren houdt meer in dan alleen het correct leren schrijven. Het moet
leiden tot een keuze voor een strategie die bij de situatie past en een
goede controle hierop.
Stimuleren
Stimuleren en motiveren is gericht op het verhogen van de inzet van
leerlingen Docenten kunnen in klassenverband een positieve invloed
uitoefenen op de motivatie.
Compenseren
Compenseren is een aanpak die zich richt op het minimaliseren van de
gevolgen die de leerlingen ondervinden van hun dyslexie door het gebruik
maken van de sterke punten. De rol van de remedial teacher is door middel
van diagnostiek zicht krijgen op de sterke en zwakke punten. Dit in het
belang van een goede behandeling en advisering aan zowel de leerling als de
docenten ten behoeve van de begeleiding van de leerling in de klas.
Didactische compensatie: mondeling in
plaats van schriftelijk overhoren, bijvoorbeeld' woorden moderne vreemde
talen; tolerant zijn met betrekking tot spelling en het hanteren van
spellingcijfers: helpen door proefwerkvragen voor te lezen. Houd rekening
met dyslectische fouten zoals fonetisch spellen (people-peopel), het
vergeten van letters in lange woorden of omdraaiingen binnen een woord.
Materiele compensatie: gebruikmaken van laptop, cassetterecorder, schema's,
kopieën klasgenoot en dergelijke.
Kapstokboekjes (bijv. met de meest
onregelmatige werkwoorden).
Boek-band lezen.
Belangrijke telefoonnummers op band:
0206266465 (federatie Nederlandse
blindenbibliotheek)
0703593456 (Nederlandse Luister- en Braille
bibliotheek)
Dispenseren
Vrijstelling geven van het voldoen aan bepaalde eisen voor het toepassen van
de vaardigheid, bijvoorbeeld:
extra tijd
vergroot lettertype
luistertoetsen met verlengde luisterpauzes;
laptop met tekstverwerkingsprogramma
ingesproken examens op cassette
schrappen van een aantal opgaven in de
schoolexamens
Naarmate leerlingen ouder worden zal er eerder een oplossing gezocht moeten
worden in het dispenseren en compenseren dan in het eindeloos remediëren van
bijvoorbeeld de spelling
Structureren leergedrag
Dyslectische
leerlingen hebben door gebrek aan automatisering vaak moeite om een
overzicht te houden van wat ze aan het doen zijn, ze vertonen daardoor
ongestructureerd gedrag, een inadequate werkhouding
"Soms ben ik wel een uur bezig met het maken van een lijstje wat ik nog
allemaal moet doen.
Ik zet er dan ook bij hoeveel tijd ik daarvoor nodig heb, maar dat klopt
nooit.”
Maatregelen om
leergedrag te structureren
Zet extra uitleg op papier
Geef grammaticaregels
Controleer of de opdracht begrepen is
Geef leerlingen handreikingen hoe het beste te leren
Geef bij de methode behorende software
Leer een leerling technieken om zichzelf te controleren
Spreek Nederlands bij het uitleggen van leerstof van een vreemde taal
Zet huiswerk op het bord
Geef hulp bij planning en maken huiswerk
Geef aan wat de leerling wel en niet goed doet
Sta alle hulpmiddelen toe die lezen en schrijven vergemakkelijken
Maatregelen waardoor een
leerling minder hinder ondervindt van zijn dyslexie.
Vergelijk de leerling niet met zijn klasgenoten
Beoordeel het resultaat, niet de spelling
Overhoor niet alleen schriftelijk
Geef goede kopieën en foutloze dictaten
Geef indien nodig vergrote teksten
Geef extra tijd voor proefwerken
Hanteer spellingcijfers bij moderne vreemde talen; herhalingsfouten niet
meerekenen
Zorg voor een goede overzichtelijke lay-out
Vocabulairelijsten/-boekjes niet gebruiken
Sta gebruik van hulpmiddelen toe zoals bijvoorbeeld laptop
In
de toekomst: elektronisch boek met kunstmatige stem
De bovenstaande maatregelen kunnen als schoolafspraken opgenomen worden in
het beleid ten aanzien van het omgaan en begeleiden van leerlingen met
dyslexie.
HOME (www.orthopedagogiek.com)
|