NLD

De 'Onbekende' leerstoornis

De non-verbale leerstoornis is in Nederland vrij onbekend, terwijl naar schatting vijf procent van van de leerlingen op gewone basisscholen en tien procent van leerlingen in het speciaal onderwijs in meer of mindere mate NLD hebben.
De kinderen lopen achter met rekenen en begrijpend lezen, terwijl het lezen zelf en spellen juist prima gaan.

Kinderen met een non-verbale leerstoornis (NLD) hebben een sterke voorkeur voor informatie die ze kunnen horen en (na)vertellen. Het aloude 'voorzingen' van de tafels door de juf werkte bij hen prima; leren uit een boek met veel plaatjes of via een druk computerscherm vinden ze lastig. Ze zijn gericht op details en missen het grotere verband. Nieuwe dingen zijn daardoor beangstigend. Ze kunnen sociaal onhandig zijn omdat ze non-verbale signalen niet begrijpen. In Amerika en Canada is NLD even bekend als dyslexie en hebben basisscholen inmiddels aangepaste lesprogramma's ontwikkeld voor deze kinderen.

• NLD (Niet verbale leerstoornis) wordt gedefinieerd als een neuro-psychologisch syndroom en staat voor Nonverbal Learning Disabilities of niet verbale leerstoornissen.

• NLD wordt omschreven als een rechterhemisfeer-stoornis, die zich kenmerkt door het samengaan van leer-en gedragsproblemen met motorische problematiek. 

• NLD wordt ook wel planloosheid genoemd ofwel het samenspel tussen neuro-psychologische, schoolse, sociaal-emotionele en adaptieve functies schiet tekort. 

• NLD uit zich in typische tekorten en vaardigheden in leerprestaties enerzijds en tekorten in sociaal emotioneel en adaptief opzicht anderzijds

• NLD is een rechterhemisfeer-stoornis waarbij sprake is van aantasting van de "witte stof" in de hersenen.

De stoornissen in de informatieverwerking:

Gestoord zijn intermodale taken waarbij meerdere informatiedelen met elkaar gecombineerd ,moeten worden (b.v. strikken van veters) verwerken van nieuwe begrippen, het oplossen van problemen en leren van opgedane ervaringen verlopen moeizaam. 

Processen die aangestuurd worden door de linkerhersenhelft verlopen goed, b.v. intermodale taken waarbij bekende informatie een rol speelt; routinetaken (b.v. tafels van vermenigvuldiging)

3 NLD aspecten:

1. tekorten in de psycho-motoriek
2. tekorten in het explorerend gedrag
3. tekorten in de perceptie

Daarmee samenhangend worden vaak problemen gevonden op ontwikkelingsgebieden: activiteitsniveau, taal/spraak emoties, sociaal gedrag.

Psychomotoriek:

We zien een grofmotorische en fijnmotorische achterstand. De motoriek van de linker hersenhelft is vaak slechter ontwikkeld, tevens zien we evenwichtsproblemen. Moeizaam veters strikken, eten met bestek, aankleden, klimmen pengreep krampachtig, last van hoogtevrees, onhandig en houterig.

Exploratie:

Omdat de rechterhemisfeer gestoord is ontdekt het kind weinig d.m.v. zien en voelen. Er is sprake van een visueel-ruimtelijke stoornis. Het kind exploreert door af te gaan op het gehoor, goed te luisteren en veel vragen te stellen, nauwelijks door te kijken en te bewegen.

De geringe onderzoeksdrang uit zich in een voorkeur voor bekend materiaal, het vermijden van nieuwheid, moeite met complexe psychomotorische handelingen (bv klimmen ) een het eerder verwerken van informatie langs verbale/auditieve weg. Het kind vertrouwt niet op eigen bewegingen en ruimtelijk inzicht. Staren komt veelvuldig voor, het kind sluit zich af van de veelheid aan visuele stimuli, weet niet te ordenen. We constateren weinig interesse in creatieve vakken.

Perceptie:

De NLD-er  is sterk in waarnemen van details, maar heeft moeite met het onderscheiden van gehelen en houden van overzicht. Ze hebben moeite met begripsvorming, logisch redeneren en probleem oplossen. Er is een groot verschil tussen verbaal en visueel-ruimtelijke intelligentie.

Ze zijn zwak in visueel-ruimtelijk opzicht hebben links-rechts oriëntatieproblemen en het tijdsbesef is zwak ontwikkeld. Het planmatig werken is gestoord, ook schrikt het kind van harde geluiden, mogelijk worden geluiden versterkt opgevangen.

Activiteitsniveau:

Dit is wisselend. Er is een aandachtsprobleem, we zien vaak impulsief handelen optreden (zich in een situatie storten) Soms zien we druk en chaotisch gedrag (ADHD-achtig), dit tengevolge van te hoge inschatting van werk/aanspreekniveau.

Taal/spraak:

Vaak komt taal en spraak vertraagd op gang, na de peutertijd zien we een vlotte ontwikkeling.

De NLD-er spreekt zonder intonatie, er is met moeite samenhang in het verhaal wat hij/zij vertelt te brengen. Soms zien we lichte articulatieproblemen (verdwijnen met ouder worden )

De fonologische ontwikkeling is goed, communicatief zijn er problemen.

Emoties:

Het NLD kind heeft moeite met herkennen van emoties bij zichzelf en anderen. Het wordt door emoties overspoeld, zonder te weten hoe deze onder controle te krijgen. Lichamelijk contact kan een probleem zijn

Sociaal gedrag:

We zien een gebrek aan inlevingsvermogen. Het kind begrijpt non verbale reacties niet, neemt alles wat gehoord wordt letterlijk op Bij voorkeur houdt het kind zich vast aan bekende mensen (volwassenen) stelt zich afhankelijk op, kan claimend zijn, functioneert in de groep vaak problematisch

Door het wisselend activiteitsniveau, onvoorspelbaar gedrag, ongeremd praten, afkeer van onbekende situaties, moeite met interpreteren van non verbaal gedrag, problemen in de tactiel gevoeligheid, psychomotorische onhandigheid hebben deze kinderen later moeite met aangaan van intieme relaties en zijn vaak angstig en onzeker.

Gedragsproblemen:

Bij jonge kinderen zien we "acting out" gedrag zoals de clown uithangen, handtastelijk zijn naar andere kinderen, de confrontatie opzoeken. Soms worden ze als hyperactief bestempeld, bij oudere kinderen zien we internaliserende problemen, zoals angstig, depressief, teruggetrokken gedrag voorkomen

Cognitief:

• Er is een goed geheugen voor klanken. Problemen met het visuele aspect.

• Het technisch lezen komt moeizaam op gang, maar wordt later goed.

• We zien een hoge leessnelheid, geringe intonatie en prosodie, weinig aandacht voor interpunctie en radend lezen

• Het begrijpend lezen is zwakker dan het technisch lezen en wordt in toenemende mate een probleem

• Spelling is voldoende tot goed.

• Opmerkelijk zijn de problemen met mechanisch rekenen en wiskunde

• Bij schrijven zien we een zwakke schrijfmotoriek.We zien ook moeilijkheden met het aanleren van de letters, blokpatronen, plattegronden enz.

Mogelijke oorzaken van NLD.

• Zuurstoftekort bij de geboorte.

• endocriene factoren.

• Voedseltekort in de eerste levensjaren.

• Externe omstandigheden. (ongeluk, bestraling)

• Niet evenredige ontwikkeling van de linker- en rechter hersenhelft.

Vermoeden van NLD:

• Het op een laat tijdsstip bereiken van de ontwikkelingsmijlpalen op het gebied van grove motoriek en taal.

• Gebrek aan exploratie.

• Angst voor nieuwe situaties.

• Een traag opgang komende redzaamheid.

• Grillige, sprongsgewijze ontwikkeling.

• Plotseling doorschieten in ontwikkeling.

Diagnosticeren:

Gedragsvragenlijsten

• De gedragsvragenlijst: CBCL

•  De TRF

• De Youth Selfreport scale

•  De NLD schaal (NL vertaalde versie) (Door de COTAN als onvoldoende beoordeeld)

Deze schalen kunnen zicht bieden op ADHD-achtig gedrag bij jonge kinderen en internaliserende problematiek bij oudere kinderen.

Schoolvorderingentesten

• Goede prestaties bij technisch lezen en spellen.

• Zwak bij begrijpend lezen en rekenen.

Intelligentietesten

• de RAKIT

• De Wisc RN/2002 NL (er is een discrepantie tussen het vermogen sequentiële informatieverwerking, linker rechterhelft en simultane informatieverwerking, rechter hersenhelft) 

Meer samenvattende informatie over NLD?

NLD wordt gemeten door middel van :

IQ meting: verbaal IQ hoger dan performaal

CAS (cognitieve assesment system van Nagheri en Das Nederlandse bewerking door H. v. Luit 1998) Deze test meet planning , aandacht, simultane en successieve verwerking NLD leerlingen scoren auditief hoog en visueel laag simultane verwerking is relatief laag, successieve verwerking goed

 dit is een vragenlijst, gevraagd wordt over; verbaliteit- begrip- visuele aandacht- tactiele aandacht-auditieve aandacht- motorische ontwikkeling, begrijpend lezen, rekenen,handschrift, sociaal emotionele ontwikkeling en adaptief vermogen.

te Boxtel en omgeving

De rijschool voor mensen met faalangst en leerproblemen

Send mail to jpm.voets@orthopedagogiek.com  with questions or comments about this web site.
Last modified: 28-feb-2010